Obligacje skarbowe – inflacja [Excel]

Z roku na rok obligacje skarbowe indeksowane inflacją cieszą się coraz większą popularnością. W 2021 r. polacy kupili łącznie detalicznych obligacji skarbowych za ponad 43 mld PLN, z czego obligacje emerytalne EDO (10Y) za około 3 mld PLN. Sprawdźmy jak skutecznie tego rodzaju obligacje skarbowe chronią przed inflacją, kalkulator znajduje się na końcu wpisu. 

WSTĘP

Od wielu lat detaliczne obligacje skarbowe emitowane przez Ministerstwo Finansów znajdują coraz więcej nabywców. Łączna wartość sprzedaży w ostatnich latach wynosi:

  • 2015 r. – 3,2 mld PLN
  • 2016 r. – 4,6 mld PLN
  • 2017 r. – 6,9 mld PLN
  • 2018 r. – 12,7 mld PLN
  • 2019 r. – 17,3 mld PLN
  • 2020 r. – 28,4 mld PLN
  • 2021 r. – 43,3 mld PLN

Poniższy wykres przedstawia w szczegółach rodzaje obligacji skarbowych kupionych od stycznia 2021 r. do stycznia 2022 r.  

Dane są na datę 2022-03-12 (wydaje mi się, że ta strona jest na bieżąco aktualizowana i nie podlega archiwizacji, dlatego w przyszłości może pokazywać inne dane niż przedstawione w tym wpisie).

O samej mechanice obligacji skarbowych powstało dużo artykułów, chociażby następujące:

Oba wpisy są dobre, aczkolwiek (w tym momencie pozwolę sobie przejść na Ty):

  • Marcin – kalkulator jest bardzo rzetelny (kontrolnie się do niego benchmarkowałem) i rozbudowany (rzekłbym, że nawet za bardzo) ale trzeba się „naklikać” aby zobaczyć całe spektrum przypadków
  • Michał – opisuje tylko jeden konkretny przypadek,  znowu trzeba się „naklikać” aby zobaczyć całe spektrum przypadków

W związku z powyższym stworzyłem bardzo prosty i przejrzysty kalkulator kalkulator z dwoma tabelkami, które adresują „braki” moich „przedmówców” :). 

ZAŁOŻENIA

Skupiam się konkretnie na analizie obligacji skarbowych indeksowanych inflacją 10Y.

W kalkulatorze oczywiście można przyjąć parametry dowolnego rodzaju obligacji skarbowych indeksowanych inflacją, które mają taki sam schemat budowy jak 10Y (czyli także 4Y, 6Y, 12Y).

W przypadku posiadaczy konta IKE pomijam roczny koszt utrzymania konta IKE. Przy benchmarkowaniu się do kalkulatora Marcina wpływ ten wyniósł poniżej 1%, w związku z tym na moje potrzeby po prostu go pomijam. 

W celu wykonania analizy wielu przypadków muszę ograniczyć się do dwóch zmiennych (dwóch wymiarów), średniorocznej inflacji oraz marży. W związku z tym:

  • Do analizy przyjmuje średnioroczną inflację stałą w całym okresie, jest to równoważne z próbą prognozowania inflacji dla każdego z dziesięciu rocznych okresów. W kalkulatorze jest miejsce, aby wpisać oczekiwaną inflację dla każdego z okresów, kalkulator przeliczy te wartości na inflację średnioroczną, czego można użyć do dalszych analiz.
  • Oprocentowanie w pierwszym okresie odsetkowym jest stałe, ustalany z góry. W celu przejścia na marżę zastosowałem wskaźnik uśredniający relację marży oraz oprocentowania na podstawie parametrów stosowanych w obligacjach 10Y od kwietnia 2017 r.

Na początku chciałem, aby analiza była oparta na trzech parametrach (wymiarach):

  • Średniorocznej inflacji w okresie od 1Y do 10Y – na potrzeby skumulowanej inflacji.
  • Średniorocznej inflacji w okresie od 2Y do 10Y – na potrzeby skumulowanych odsetek.
  • Marży.

O ile taka analiza sama w sobie nie jest skomplikowana, to wynikiem tego jest tabela z 3 wymiarami. Uznałem, że wykresy 3 wymiarowe nie są zbyt czytelne i mogłyby zostać, źle zinterpretowane (zresztą sam ich nie lubię). Wykresy (tabele) dwuwymiarowe są przejrzyste i intuicyjne dla człowieka.

ANALIZA

Cel analizy jest prosty – sprawdzenie, kiedy obligacje skarbowe „pobiją” inflację. Do tego ćwiczenia jako miarę przyjąłem porównanie skumulowanej inflacji oraz skumulowanych odsetek generowanych przez obligacje skarbowe.

W uproszczeniu nasz problem można sprowadzić do poniższego równania.  

[(1 + OPROCENTOWANIE_1Y) * (1 + MARZA + INFLACJA)^9 – 1] * 0,81 > [(1 + INFLACJA)^10 – 1]

Gdzie:

  • Wskaźnik 0,81 to uwzględnienie podatku od zysków kapitałowych (tzw. podatek Belki)
  • OPROCENTOWANIE_1Y – oprocentowanie obligacji skarbowych w pierwszym okresie odsetkowym
  • MARZA – wartość stała powiększająca odsetki powyżej inflacji od drugiego okresu odsetkowego
  • INFLACJA – wartość inflacji dla ostatnich 12 miesięcy wykorzystywana od drugiego okresu odsetkowego, przy czym poziom inflacji będzie różny w danym roku

Na początku zobaczmy jak ta relacja kształtuje się kupując obligacje skarbowe indeksowana inflacją 10Y nie posiadając konta IKE (przypominam, że obligacje skarbowe można kupować tylko w ramach konta IKE).

Przy aktualnych warunkach obligacji skarbowych 10Y, tj. marży na poziomie 1,25% w drugim i kolejnych okresach odsetkowych, obligacje takie chronią przed inflacją do ok 4,5% (dokładnie 4,69%). W poniższej tabeli odpowiada to ostatniej zielonej komórce na przecięciu 3 kolumny (1,25%) oraz 8 wiersza (4,5%), gdzie nasze skumulowane odsetki przewyższają skumulowaną inflację o 0,6 PLN. 

Aktualnie mamy czasy wysokiej inflacji, której to wstępny odczyt w styczniu 2022 r. wyniósł 9,2%. Jak widać aby nasze skumulowane odsetki pokonały skumulowaną inflację to marża musiałaby wynosić co najmniej 2,25%. Tak więc jeżeli przyjąć, że średnioroczna inflacja wyniesie 9% (mało prawdopodobny scenariusz w okresie 10Y, aczkolwiek dla prostoty przyjąłem ostatni odczyt GUS) a marża wynosi 1,25% to skumulowane odsetki są niższe od skumulowanej inflacji o około 18,5 PLN. 

Obligacje skarbowe inflacja - marża vs inflacja

Oczywiście problem obligacji skarbowych indeksowanych inflacją nie „przebijających” inflacji ma dwa źródła:

  • Pierwszy okres odsetkowy jest ustalany z góry i z reguły poniżej aktualnej inflacji.
  • Po zakończeniu inwestycji musimy zapłacić podatek od zysków kapitałowych w wysokości 19%.

Zobaczmy teraz jak ta sama tabelka będzie wyglądać, jeżeli kupujemy obligacje skarbowe 10Y w ramach IKE oraz utrzymujemy obligacje do 60 roku życia. W ten sposób możemy wyeliminować jedno ze źródeł naszego problemu.

Z poniższej tabelki wynikają dwie ciekawe obserwacje:

  • Przy bardzo wysokiej średniorocznej inflacji w okresie 10 lat (powyżej 10,5%) oraz niskiej marży (1,25%) nadal możemy stracić inwestując w obligacje skarbowe indeksowane inflacją 10Y.
  • Spójrzmy na ostatnią kolumnę dla marży wynoszącej 3%. W otoczeniu niskiej inflacji, wzrost inflacji nam sprzyja. Zauważcie, że nadwyżka odsetek skumulowanych ponad skumulowaną inflację rośnie wraz ze wzrostem inflacji. Oczywiście nadwyżka skumulowanych odsetek nie rośnie w nieskończoność, przy średniorocznej inflacji 29,5% skumulowana inflacja „przebija” skumulowane odsetki.    

Ostatni raz obligacje skarbowe indeksowane inflacją 10Y z marżą w wysokości 3% były emitowane w 2011 r.  

Obligacje skarbowe inflacja - marża vs inflacja IKE

PODSUMOWANIE

Obligacje skarbowe indeksowane inflacją nie są instrumentem idealnym, mają swoje wady i zalety. Jednakże prostota konstrukcji powoduje, że trudno o lepszą alternatywę w relacji oczekiwanej stopy zwroty (nadwyżki nad inflację) do ryzyka.  

Ja osobiście dostrzegam bardzo duże korzyści płynące z posiadanie obligacji skarbowych w ramach konta IKE. W ten właśnie sposób odkładam na swoją emeryturę. Poniżej możecie zobaczyć jak aktualnie podwyższona inflacja ładnie „weszła” w poszczególne okresy odsetkowe obligacji skarbowych 10Y, które trzymam na swoim koncie IKE. 

Obligacje skarbowe inflacja - IKE

Obligacje skarbowe inflacja - IKE

Obligacje skarbowe inflacja - IKE

KALKULATOR EXCEL

Poniżej załączam kalkulator w postaci pliku Excel, w którym możecie sami sprawdzić różne warianty wpływu inflacji na wynik obligacji skarbowych. Plik Excel zawiera następujące zakładki:

  1. INFLACJA – pola do edycji są wypełnione kolorem niebieskim, pozostałe pola automatycznie się uzupełniają wartościami. W kolumnie G można wpisać oczekiwane wartości inflacji w kolejnych latach, w komórce G12 wyliczy się średnioroczna inflacja, którą to można wkleić do komórki B5.

POBIERZ KALKULATOR – OBLIGACJE SKARBOWE INFLACJA

Wpisy o podobnej tematyce

Wycena nieruchomości

Nieruchomości – wycena [Excel]

Wycena nieruchomości jest nieodłącznym elementem inwestycji w nieruchomość na wynajem. Istnieją różne metody wyceny nieruchomości. Od bardzo prostych metod porównawczych po bardziej złożone metody analityczne. W tym wpisie dowiesz jakie są najpowszechniejsze metody wyceny nieruchomości, na czym polegają oraz jakie są ich zalety i wady.

Inflacja GUS vs indywidualna

Inflacja – GUS 12,4% vs indywidualna 6,4% [PowerBI]

Często mamy odczucie, że inflacja jest wyższa niż podawana przez GUS. W tym wpisie dowiesz się więcej na temat samej inflacji oraz policzysz swoją przybliżoną indywidualną inflację w kalkulatorze PowerBI.

Subscribe
Powiadom o
guest

0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments